Home » , » Όταν ο Γιώργος τα έχασε όλα σε μια ζαριά

Όταν ο Γιώργος τα έχασε όλα σε μια ζαριά

Written By Dimitris Kalidis on Σάββατο, 15 Νοεμβρίου 2014 | 7:06 μ.μ.

Το δημοψήφισμα που δεν έγινε ποτέ, οι Κάννες, το πραξικόπημα Βενιζέλου και η θηλιά στο λαιμό του Γιώργου Παπανδρέου το Νοέμβριο του 2011.  

Τρία χρόνια δεν είναι πολλά μπροστά την αιωνιότητα, αλλά είναι αιώνας όταν πρόκειται για την ελληνική πολιτική σκηνή. Τουλάχιστον αυτή την αίσθηση αποκομίζει κάποιος ανατρέχοντας στον φοβερό Νοέμβριο του 2011 όταν ένας πρωθυπουργός που ξεκίνησε με ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία τα έχασε όλα σε μια ζαριά.

Τι ήταν αυτό που οδήγησε τον Γ. Παπανδρέου σε μια νύχτα εκτός νυμφώνος; Απλώς πάτησε μόνος κορδόνια του, ή υπήρξε θύμα συνομωσίας; Τον έριξαν ο Βενιζέλος με τον Σαμαρά και τον Μπαρόζο, ή έπεσε από τα λάθη του; Υπήρχαν άλλοι χειρισμοί στη διάθεσή του ή ακολούθησε ένα μονόδρομο που έβγαζε σε αδιέξοδο. Ήταν έμπνευση υψηλής πολιτικής, η ερασιτεχνισμός και ανοησία, το διαβόητο δημοψήφισμα;

Τα αναπάντητα ερωτήματα

Τρία χρόνια από τότε γράφτηκαν και ακούστηκαν πολλά, αλλά η εικόνα εκείνων των ημερών εξακολουθεί να είναι φλου. Αλλά μήπως έτσι δεν ήταν από την αρχή όταν μιλάμε για τον συγκεκριμένο πολιτικό; 

Για να απαντήσουμε πάντως στα ερωτήματα πρέπει να πάμε λίγο πίσω και να ανοίξουμε μια μεγάλη παρένθεση. Να δούμε αν ο Γ. Παπανδρέου μπορούσε να είχε αποφύγει αυτό που του συνέβη μόλις δυο χρόνια αργότερα- κι αυτό που συνέβη νωρίτερα στη χώρα φυσικά.

Τι μπορούσε να κάνει  με τη δημοσιονομική κατάσταση  που παράλαβε;

Είναι πολλοί που έχουν μια συγκεκριμένη απάντηση: μπορούσε να πάρει αμέσως  δραστικά μέτρα και  να ανακοινώσει βαθιές μεταρρυθμίσεις και γενναίες αποκρατικοποιήσεις. Ήταν αρκετό αυτό για να αποτρέψει τη χρεοκοπία; Δεν θα το μάθουμε ποτέ.

 Αλλά πάντως δεν ήταν και πολύ σοφό – και υπεύθυνο- να διαφημίζει εκ των προτέρων το τρομακτικό έλλειμμα με το οποίο θα έκλεινε ο  προϋπολογισμός εκείνης της χρόνιας και ταυτόχρονα να καταθέτει νέο προϋπολογισμό με παροχές- επιμένοντας ότι «το προεκλογικό πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ είναι αδιαπραγμάτευτο».

Παρέλαβε τη χώρα με τρομακτικό έλλειμμα, αλλά σε κατάσταση ακόμη να δανείζεται. Για μήνες δεν έκανε κάτι για να διατηρήσει αυτή την ικανότητα, αρκούμενος απλώς να εκθέτει την κυβέρνηση Καραμανλή που ήταν υπεύθυνη για τη δημοσιονομική εκτροπή και καταθέτοντας στην Ευρώπη πρόχειρα σχέδια  που δεν άντεχαν πάνω από μερικές ημέρες.

Εν τω μεταξύ είχε καλέσει στην Αθήνα κλιμάκιο του ΔΝΤ για «τεχνική βοήθεια» και συζητούσε, άγνωστο από ποια στιγμή,  με τον Στρος Καν, χωρίς να ενημερώσει ποτέ το υπουργικό συμβούλιο, ή το κόμμα του. Σαν να ήταν προσωπική του υπόθεση..

Αν δρούσε άμεσα μπορούσε να δώσει την παρτίδα; Δεν το ξέρουμε. Όπως δεν ξέρουμε αν θα μπορούσε να τη σώσει ο Καραμανλής αν κέρδιζε αυτός τις εκλογές και εφάρμοζε όσα είχε αναγγείλει στη Διεθνή  Έκθεση Θεσσαλονίκης. Ο  Γιάννης Στουρνάρας  πάντως- που μόνο καραμανλικός δεν είναι- δήλωσε ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να πάρουν άλλη τροπή.

Εν πάση περιπτώσει, η μπίλια δεν πήγε στον Καραμανλή, πήγε στον Παπανδρέου. Και  γι' αυτόν ξέρουμε τι μπορούσε να κάνει -  και δεν έκανε.

 Η Ν.Δ. είχε υποστεί εκλογική συντριβή – για τα δεδομένα της εποχής, γιατί το 33 % ήταν θρίαμβος  σε σχέση με όσα ακολούθησαν- και επιπλέον ο ίδιος ο Καραμανλής είχε κάνει πάσα από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τη λιτότητα. Αυτή ήταν προσφορά του απερχόμενου πρωθυπουργού προς τον διάδοχό του. Μόνο που αυτός δεν το είδε έτσι.  Εδώ κλείνει η παρένθεση.

Ας ανοίξουμε όμως και μια δεύτερη.  Η  πρώτη κυβέρνηση Παπανδρέου με διάφορους σχετικο-άσχετους  στα κέντρα των αποφάσεων, επικεντρώθηκε στο έλλειμμα και αγνόησε στην αρχή  το πρόβλημα του χρέους.  Δεν συνειδητοποίησε ότι δεν είναι βιώσιμο, παρ  ότι  όταν το παρέλαβε ήταν κάτω από 300 δισ.  ευρώ και κάτω από 130% του ΑΕΠ- για να το παραδώσει στη συνέχεια πολύ υψηλότερο.

Ήταν ένα θέμα που μπορούσε να αντιμετωπίσει η  κυβέρνηση;  Μπορούσε αν ληφθούν υπόψη όσα αποκάλυψε αργότερα ο εκπρόσωπος της χώρας στο ΔΝΤ Τάκης Ρουμελιώτης, για τις λύσεις κουρέματος που της προτάθηκαν.

Στην ουσία η  κυβέρνηση Παπανδρέου συνειδητοποίησε τι σημαίνει το υπέρογκο χρέος ένα χρόνο μετά το Μνημόνιο, το οποίο η ιδία  υπέγραψε με ευκολία, αλλά μισοεφάρμοζε με δυσκολία. 

Το κούρεμα του Ιουλίου του 2011

Έτσι φτάσαμε στον Ιούλιο του 2011 όταν το Γιούρογκρουπ αποφασίζει κούρεμα 21% και ο  Παπανδρέου μπαίνει στο Υπουργικό Συμβούλιο της επομένης  χειροκροτούμενος από τα βουβά πρόσωπα που ήταν υπουργοί του, αλλά δεν μπορούσαν να παίξουν το ρόλο υπουργού σε κρίσιμη στιγμή και απλώς ακολουθούσαν τον Πρωθυπουργό και την ομάδα του.

Γρήγορα έγινε κατανοητό ότι 21% δεν μπορεί να καταστήσει το χρέος βιώσιμο. Έτσι ξεκίνησε  μια νέα και πιο σοβαρή προσπάθεια να συμφωνήσουν οι ιδιώτες κάτοχοι ελληνικών ομόλογων να τα κουρέψουν περισσότερο.

Η ανάληψη του υπουργείου Οικονομικών από τον Βαγγέλη Βενιζέλο εκείνο το καλοκαίρι έμελλε να επιτείνει τη σύγχυση και να αναδείξει τον ερασιτεχνισμό. Ο νέος υπουργός έκανε τον ζόρικο στον Τόμσεν, επικαλούμενος την ανάγκη για πολιτική διαπραγμάτευση και αυτός άνοιξε την πόρτα και έφυγε και είδαμε και πάθαμε να τον φέρουμε πίσω - για να πάρουμε τη πάρουμε τη δόση- και αφού εν τω μεταξύ επιβλήθηκε ένας βαρύς και άδικος φόρος στην ακίνητη  περιουσία.

Έστω και έτσι όμως φτάσαμε στο μεγάλο κούρεμα - το PSI όμως ονομάσθηκε. Ήταν λύση ανάγκης γιατί αλλιώς το «ελληνικό πρόγραμμα» δεν έβγαινε, αλλά ήταν και σωτηρία για τη χώρα και από αυτή την άποψη επιτυχία του Παπανδρέου ως Πρωθυπουργού. Όπως και η υλοποίηση του στη συνέχεια ήταν επιτυχία του Παπαδήμου ως Πρωθυπουργού.

Η απόφαση  της 27ης Οκτώβριου 2011 ήταν η μεγάλη κίνηση του Γιούρογκρουπ που δάνειζε την Ελλάδα, άλλα 140 δισ. ευρώ  έναντι φυσικά σκληρών ανταλλαγμάτων και δεσμεύσεων για  μέτρα και μεταρρυθμίσεις και πλήρη εκχώρηση των αποφάσεων και  του ελέγχου στην τρόικα. Ο Παπανδρέου πανηγύρισε το πρώτο και υποτίμησε το δεύτερο.Παρ' όλα αυτά ο  Βενιζέλος αναφέρεται  πάντα σε εκείνες τις  εποχές σαν να μην είχαν οι κυβερνήσεις στις οποίες μετείχε πρωθυπουργούς -αλλά  μόνο τον ίδιο ως υπουργό Οικονομικών. Και αναφέρεται επιλεκτικά, παραλείποντας ότι μια συμφωνία για κούρεμα του  ιδιωτικού τομέα, στην Ελλάδα επεκτάθηκε και στον δημόσιο και σακάτεψε Ασφαλιστικά Ταμεία , Δήμους, ΑΕΙ κ.ά. Και φυσικά τους Έλληνες ομολογιούχους που κλαίνε τα λεφτά που εμπιστεύτηκαν στην πίστη του δημοσίου- ενώ στη συνεχεία όσοι αρνήθηκαν να κουρευτούν πληρώνονται στο 100% της αξίας των ομολόγων τους. Εδώ κλείνει και η δεύτερη παρένθεση.

Έτσι όταν ανήμερα της 28ης Οκτώμβριου με τη χώρα να βρίσκεται σε αναβρασμό, αντιλαμβάνεται ότι δεν είναι σε θέση να πείσει τους βουλευτές του να  ψηφίσουν το πρόγραμμα.  Ένας -ένας παίρνουν θέση εναντίον του.

Δεν είναι ακριβές ότι τους υποκινούσε ο Βενιζέλος- όλους τουλάχιστον. Κατ' αρχάς γιατί εκείνη τη στιγμή είναι ευθυγραμμισμένος με τον Παπανδρέου. Και κατά δεύτερο γιατί από του 35-40  βουλευτές που εναντιώθηκαν με διάφορους τρόπους είναι ζήτημα αν ήταν 5-6 όσοι είχαν στηρίξει τον Βενιζέλο το 2007.

Απλώς ο Παπανδρέου δεν φρόντισε να διαμορφώσει συνθήκες αποδοχής της πολιτικής του- κάνοντας ως τότε απλώς διαγραφές όσων δεν συμφωνούσαν με όσα τους έφερνε να ψηφίσουν.

Ο χειρότερος χειρισμός

Απέναντι στην εκρηκτική κατάσταση που απειλεί την κυβέρνησή του  ο  Παπανδρέου  διάλεξε τον χειρότερο χειρισμό. Στις 31  Οκτωβρίου, αφού προηγήθηκε μια σύσκεψη στο Καστρί -με συνεργάτες του που δεν είχαν γνώσεις για το συγκεκριμένο θέμα - ανήγγειλε στην Κοινοβουλευτική Ομάδα δημοψήφισμα για την έγκριση του προγράμματος.

Ο πρώτος που τον στήριξε ήταν ο …Βενιζέλος. Πρώτα ενώπιον των βουλευτών και στη συνέχεια στην τηλεόραση. Παπανδρεικότερος του Παπανδρέου. Αλλά τα γεγονότα τρέχουν χωρίς έλεγχο πλέον.

Την επομένη γίνεται γνωστό ότι τα περί δημοψηφίσματος   προκαλούν δυσαρέσκεια σε Παρίσι και Βερολίνο, ενώ στην Αθήνα αρχίζουν οι ανεξαρτητοποιήσεις βουλευτών. Παλιά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, όπως η Βάσω Παπανδρέου, ζητούν κυβέρνησης εθνικής σωτηρίας και άλλοι τον καλούν να παραιτηθεί, ενώ ο Σαμαράς ζητάει…. εκλογές και μιλάει για «τυχοδιωκτισμούς» του Παπανδρέου.

Το ΔΝΤ διαμηνύει ότι η επόμενη δόση θα δοθεί μετά το  δημοψήφισμα– και ανάλογα με το αποτέλεσμα του προφανώς. Ο διεθνής Τύπος μιλάει πλέον για «χάος στην Αθήνα».

Ο Γιώργος Παπανδρέου δηλώνει ότι δεν θα παραιτηθεί και ότι θα ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης, αλλά ταυτόχρονα μιλάει και για κυβέρνηση συναίνεσης. Είναι προφανές ότι χάνει τον  έλεγχο  και δεν έχει σχέδιο. Ο Σαμαράς του  λέει να συγκροτηθεί  η υπηρεσιακής κυβέρνησης τεχνοκρατών, οι βουλευτές του λένε ότι είναι «εκτός τόπου και χρόνου» και οι παραιτήσεις συνεχίζονται. 

Εκείνη στη στιγμή  μπήκαν στο ελληνικό πολιτικό λεξιλόγιο οι Κάννες.

Μπορεί να ερμηνεύσει κάνεις με πολλούς τρόπος την κίνηση  του τότε  Πρωθυπουργού. Οι Ευρωπαίοι πάντως την αντιλήφθηκαν ως εξής: μια προσπάθεια τριών μηνών  τινάζονταν στον αέρα καθώς  η συμφωνία της 27ης Οκτωβρίου έμπαινε υπό την αίρεση του δημοψηφίσματος. Το οποίο εκτός των άλλων ανακοινώθηκε  με αυθεντικό παπανδρεϊκό τρόπο: στον αέρα και χωρίς να προσδιορίζει πως, πότε, με πιο ερώτημα.

Έτσι καλείται στις Κάνες προκείμενου στο περιθώριο της συνοδού των G20 για να συζητηθεί η φαεινή ιδέα του..

Έχουν γραφεί και έχουν αποκαλυφθεί πολλά για όσα  έγιναν στη  διάσημη Γαλλική πόλη. Γραφτήκαν βιβλία και έγιναν ρεπορτάζ με αποκαλύψεις, από σοβαρούς παράγοντες. Ο πρώην πρωθυπουργός της Ισπανίας, Λουις Θαπατέρο  και ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, Φρανσουά Μπαρουάν- αυτόπτες και οι δύο-, η εφημερίδα «Φαινάνσιαλ Τάιμς» και άλλοι  ανέφεραν περιστατικά καθόλου τιμητικά για τον Παπανδρέου και απέδωσαν στον Σαρκοζί  κακόηχα κοσμητικά επίθετα εναντίον του.

Δεν έχει σημασία αν ο  Γάλλος πρόεδρος του μίλησε με τον χυδαίο τρόπο που γράφτηκε. Η ουσία είναι ότι οι επικεφαλής τη Ευρώπης έστησαν στον τοίχο τον Παπανδρέου. Η Μέρκελ του έβαλε στον πάγο λέγοντας ότι «αφού θέλεις δημοψήφισμα θα βάλουμε εμείς τα ερώτημα και αποφασίσει αν θέλετε να μείνετε στο ευρώ η όχι». Ο  Παπανδρέου λέει ότι τους είχε ενημερώσει προηγουμένως και είχαν συμφωνήσει- αλλά κανείς δεν το παίρνει τοις μετρητοίς.

Εκείνο το βραδύ του Νοεμβρίου στις Κάνες μεταφέρθηκε το ελληνικό πολιτικό πρόβλημα αυτούσιο και εξελίχθηκε με τον χειρότερο τρόπο. Ο Παπανδρέου υπέστη τις συνέπειες των αβασάνιστων αποφάσεων του.

Αλλά πίσω από την πλάτη του συνέβησαν απαράδεκτα  πράγματα- τα οποία δεν έχουν διαψευστεί. Οι ξένοι, αλλά και ένας υπουργός του, τον αντιμετώπιζαν σαν κάποιον που δεν καταλαβαίνει και παίρνουν κάποιοι άλλοι την πρωτοβουλία να  σώσουν την κατάσταση.

Υπήρξε παρασκήνιο στο οποίο  πήραν μέρος ο εκτός απ' τους Μερκοζί και τον  Μπαρόζο,  ο Βενιζέλος αλλά και ο …Σαμαράς . Ήταν μια απίστευτη κατάσταση. Εκτός των εθνικών ορίων  αποφασίζονταν πολιτικές ενέργειες ερήμην του Πρωθυπουργού, για να  ματαιωθεί το δημοψήφισμα. «Να το σκοτώσουμε», όπως φέρεται να είπε ο Μπαρόζο στον Βενιζέλο; Από πού κι ως που  ο υπουργός Οικονομικών αυτονομήθηκε, όπως προκύπτει;

Στις Κάννες ο Βενιζέλος πήγε για να διευκολύνει τον Πρωθυπουργό και βρισκόταν ανά πάση στιγμή υπό τις οδηγίες του- όχι το αντίθετο. Ήταν αδιανόητο να κάνει δικές του ξεχώρισες επαφές σε επίπεδο ηγετών-αν έκανε. Και πολύ περισσότερο να  κάνει συμφωνίες για τη χώρα- την οποία εκπροσωπούσε ο  Πρωθυπουργός της  και κανένας άλλος.

Το πραξικόπημα Βενιζέλου

Γράφτηκαν πολλά για όσα συζήτησε και με τους ξένους ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών. Αυτό που έχει σημασία και που ο ίδιος δεν αρνείται – για να μην πούμε ότι υπερηφανεύεται κιόλας- είναι ότι στην  επιστροφή έκανε ένα μικρό πραξικόπημα κατά του Παπανδρέου:

-Πήρε την πρωτοβουλία να ανακοινώσει την ακύρωση του δημοψήφισμα! 

Ο Παπανδρέου μπορεί να είχε κάνει  χίλια λάθη. Αλλά ήταν ο νόμιμος  Πρωθυπουργός. Μόνο αυτός μπορούσε να αποφασίσει Είναι αδιανόητο οι υπουργοί να ανατρέπουν αποφάσεις του Πρωθυπουργού  για …το καλό  της χώρας.

Αν ο Παπανδρέου ήθελε να ακυρώσει το δημοψήφισμα μπορούσε να το κάνει ο ίδιος. Ή να αναθέσει στον Βενιζέλο να το κάνει ως εκπρόσωπός του, κάτι που δεν συνέβη.  Από εκεί και πέρα αρμόδια ήταν η Βουλή και το εκλογικό σώμα για να τον κρίνει. Πάντως όχι ένας υπουργός. Οι υπουργοί αν δεν  συμφωνούν  με τον Πρωθυπουργό παραιτούνται.

Από εκείνη τη στιγμή πάντως ο Παπανδρέου  αντί να απολύσει τον υπουργό που αυτονομήθηκε και να πάρει τον έλεγχο της κατάσταση έκανε κινήσεις που δεν τον κράτησαν περισσότερο από  τέσσερα-πέντε εικοσιτετράωρα στην εξουσία. 

Παρ’ όλα αυτά ο Βενιζέλος ανακοινώσε  ξημερώματα ότι δεν θα υπάρξει δημοψήφισμα, με τη δικαιολογία να προλάβει τις Τράπεζες

Ο ίδιος δικαιολογείται ότι δεν ήθελε να βλάψει τη χώρα με εκλογές. Αλλά οι ορθές επιλογές ποτέ δεν βλάπτουν.

Επιδίωξε και πήρε στη Βουλή ψήφο εμπιστοσύνης με 153 ψήφους, αλλά ταυτόχρονα έγινε ο πρώτος πρωθυπουργός στην Ιστορία που έχανε τη θέση του χωρίς το κόμμα του να χάσει την  πλειοψηφία στη Βουλή. Που ακούστηκε Πρωθυπουργός να ζητά την ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής ως προϋπόθεση για να … παραιτηθεί;

Μέχρι τις 11  Νοεμβρίου που παρέδωσε  πινακίδες, προσπάθησε να  εξασφαλίσει τρόπο να  συνεχίσει να κυβερνάει …με άλλο όνομα. Αλλά δεν υπήρχε χειρότερη εξέλιξη εκείνη την φουρτουνιασμένη εποχή από το να γίνει Πρωθυπουργός κάποιος σαν τον Πετσάλνικο και την Έλσα Παπαδημητρίου και τον Απόστολο Κακλαμάνη- που είναι ακέραιος και ικανός πολιτικός, αλλά καμία σχέση με την Ευρώπη και το θέμα του κουρέματος και το νέου Μνημονίου που  έπρεπε να διαχειριστεί.

Μέχρι να οριστεί τελικά ο Λουκάς Παπαδήμος επικεφαλής τρικομματικής κυβέρνησης, μεσολάβησαν διαδικασίες με επίκεντρο τον ψύχραιμο Κάρολο Παπούλια που δεν είχαν πάντα τη σοβαρότητα που απαιτούσαν οι περιστάσεις. Μια από τις παρενέργειες ήταν ότι έβαλαν την ήπια ακροδεξιά στο σαλόνι της πολιτικής και  αυτό  ενδεχομένως άνοιξε το  δρόμο για τη σκληρή εκδοχή της.

Για τον Παπανδρέου πάντως ήταν το τέλος που δεν περίμενε.   Κατ' ουσίαν όμως επρόκειτο για το  χρονικό ενός προαναγγελθέντος τέλους - που είχε χαρακτηριστικά ατυχήματος  και κατά κάποιο τρόπο έδειξε ότι η εκλογή του το 2009  ήταν ταυτόχρονα και η τιμωρία του.

Απροετοίμαστος για ένα ρόλο που έχει υψηλές απαιτήσεις, αμέριμνος- παρ ότι είχε ενημερωθεί από τον Γ. Προβόπουλο για τη δημοσιονομική εκτροπή- επέμενε στο «λεφτά υπάρχουν» που τώρα προσπαθεί να δικαιολογήσει και στις αντιμεταρρυθμιστικές κορώνες, αλλά και αδιάλλακτος, παρ' ότι του είχε ζητήσει ο Καραμανλής να λύσουν μαζί το  Ασφαλιστικό, έπεσε ανυποψίαστος  πάνω σε ένα κύμα που δεν μπορούσε να δαμάσει. 

Έτσι δεν δικαίωσε ούτε εκείνους που του έδωσαν την  ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, κληρονομικώ δικαίω στην πραγματικότητα, ούτε όσους του  εμπιστεύθηκαν την πρωθυπουργία. Τους αγνόησε και στις δύο περιπτώσει και προσπάθησε να ασκήσει την εξουσία ως δικαίωμα, με μια ομάδα που δεν είχε τα προσόντα – ειδικά εκείνη τη δύσκολη στιγμή.


Ο Παπανδρέου έπεσε πριν από τρία χρόνια γιατί ο ίδιος δημιούργησε το σκοινί και το σαπούνι και μόνος του πέρασε τη θηλιά στο λαιμό του και ανέβηκε στην καρέκλα. Λογικό ήταν κάποιος να τη σπρώξει.


Πηγή : thetoc.gr
Share this article :

Δημοσίευση σχολίου

 

Copyright © 2014. newsontime.gr

powered by Blogger